Δευτέρα 20 Ιουνίου 2022

Συνέντευξη εφ΄ όλης της ύλης στο OlymposVoice.blogspot.com και στον Θεοχάρη Μπικηρόπουλο

19.6.22

Η ποιήτρια ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ σε μια συνέντευξη εφ΄ όλης της ύλης στο OlymposVoice.blogspot.com

Επιμέλεια:
Θεοχάρης Μπικηρόπουλος
Συγγραφέας -Blogger

Η Μίνα Παπανικολάου ως αποδέκτης των δύσκολων και των άσχημων των καιρών, προσθέτει την αισθητική και το όμορφο στη ζωή της, από τη ζωή της, από τα όνειρά της και το μοιράζεται με όλους εμάς με την ποίησή της. Ευαίσθητη και δημιουργική αφήνει μέσα στις λέξεις το αποτύπωμα της αντοχής και ανοχής της ζοφερής πραγματικότητας και «με ορθάνοιχτα χέρια» χτίζει τη ρητορική της ποιητικής της, με σαφήνεια. Αφουγκράζεται, παρατηρεί κι ύστερα γράφει ποιήματα που ξεχειλίζουν συναισθήματα! 

 


 
Η Μίνα Παπανικολάου με την ποίηση της, κάνει επανεκκίνηση στις πνευματικές μας προσλαμβάνουσες, σε ένα κόσμο που διαρκώς αλλάζει και βουλιάζει στα ίδια τα σκουπίδια της εξέλιξης και του πολιτισμού του. Περικλείεται από την ποίηση καθώς η ποίηση μιμείται τη ζωή! Το να εμπνευστεί ο δημιουργός και να γράψει κάτι δε σημαίνει ότι το έχει ζήσει κιόλας… Δεν είναι βιωματικό. Αποκαλύπτει όμως τον τρόπο σκέψης, τη «φιλοσοφία» του για τη ζωή, την οπτική γωνία που κοιτά τον ουρανό, τον ορίζοντα, τους ανθρώπους!Στη συνέντευξή της η Μίνα Παπανικολάου αποκαλύπτεται απαντώντας σε 22 ερωτήσεις με ευθύτητα και ειλικρίνεια για να γνωρίσουμε καλύτερα την προσωπικότητά της. Διοικητικό στέλεχος στο χώρο της υγείας, προσφέρει ίαση ψυχών με την ποίησή της και προτρέπει τους πολίτες να διαβάζουν και να στηρίζουν τη λογοτεχνική δημιουργία, να είναι επιλεκτικοί, να χαρίζουν βιβλία όταν είναι εφικτό και να διαβάζουν στα παιδιά...

1. Έχουμε στα χέρια μας πλέον το νέο βιβλίο, «ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ» από τις εκδόσεις Άνεμος Εκδοτική. Πόσα βιβλία περιλαμβάνει ο εκδοτικός απολογισμός σας;


Οκτώ ποιητικές συλλογές. Έτος αρχικής εμφάνισης επισήμως το 2009 με το “Χορό στο Φως” κι ένα “σκοτεινό” φόντο στο εξώφυλλο. Ήταν ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών, όπως και είναι και τα “Στιγμιότυπα Αβύσσου”.


2. «Τα ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ» είναι «παιδί» των καραντίνων;

Είναι παιδί των καραντίνων, λόγω ακριβώς του εγκλεισμού. Ξεκίνησε να γράφεται μερικά χρόνια πριν. Η επιμέλεια ολοκληρώθηκε εν μέσω καραντίνας, τότε που στην πόλη επικρατούσε η απόλυτη σιωπή. Ήταν μια ευκαιρία ενδοσκόπησης χωρίς παρεμβολές.


3. Θεματικά τα ποιήματα της συλλογής από πού εμπνέονται και τι διαπραγματεύονται;

Πραγματεύονται τη ζωή σε κάθε έκφανσή της. Ό,τι περιλαμβάνει η ζωή κάθε ανθρώπου. Σε τίποτα δε διαφέρει μια ποιήτρια από μια γυναίκα η οποία δεν γράφει ποίηση, παρά μόνο στον τρόπο έκφρασης αυτής της καθημερινότητας.

4. Δε μπορώ να μη ρωτήσω για το εξώφυλλο. Γιατί επιλέξατε το συγκεκριμένο, τι εκφράζει σε σχέση με τα περιεχόμενα;

Κατά τη διαδικασία της επιλογής της “σωστής” εικόνας παίδεψα πολύ τον εκδότη μου και τον ευχαριστώ για την υπομονή. Γνωρίζετε καλά πως η Ποίηση είναι μια δύσκολη “γέννα”, με όλες τις επιπλοκές που μπορείς να καταγράψεις ή να ζήσεις. Τα χρόνια μέχρι την έκδοση ήταν δύσκολα, τα δυσκολότερα έως σήμερα στη ζωή μου αλλά και στη ζωή πολλών ανθρώπων γύρω μου. Η στιγμή της εξόδου από την Άβυσσο αποτυπώνεται στο εξώφυλλο. Δεν είχε νόημα να καταγραφεί η ίδια η άβυσσός μου, δεν θα πρόσφερε τίποτα στον αναγνώστη ούτε σε εμένα. Εξάλλου, ο καθένας γνωρίζει και δεν ξεχνά ποτέ τη μορφή της προσωπικής του αβύσσου ούτε τις συγκυρίες που τον/την οδήγησαν εκεί.


5. Η ποίηση ορίζεται δύσκολα λένε. Τι ορισμό θα δίνατε; Τι σας εμπνέει ώστε να γράψετε ένα ποίημα;

Κλείνω τα μάτια για να απαντήσω.. Δεν με καλύπτει κανένας από τους γνωστούς ορισμούς. Λέει ο Κ.Παλαμάς: “ η Ποίηση είναι μια μελωδία από μετρημένα λόγια”.
Δεν θέτει ορισμό, ποιητικά περιγράφει το συναίσθημά του έναντι του θαύματος της Ποίησης. Έτσι, αυτά που γράφουν τα λεξικά δεν μου λένε τίποτα. Θυμάμαι να διαβάζω για σχολές, για ρυθμούς, για καλλιτεχνικά ρεύματα. Κάποιοι σε εντάσσουν κάπου, μπορεί κι όταν πια δεν είσαι καν εκεί για να το δεις! Για μένα είναι παιδεμός, μισεμός, duende, είναι η εσωτερική φλόγα που νιώθει κάποιος όταν ξεπερνά τον εαυτό του και τα όρια του στη δημιουργία. Η λέξη "duende" είναι από εκείνες τις λέξεις που σε φέρνουν αντιμέτωπο με τον εαυτό σου, με το παρελθόν και το μέλλον σου. Η Ποίηση είναι έξοδος από το σώμα, απουσία του χρόνου, κενό αλλά τόσο γεμάτο κενό που μέχρι να ολοκληρωθεί το ποίημα, η αρχική σύλληψη, το θέμα, δεν υπάρχει τίποτα μα τίποτα άλλο. Η Ποίηση με περικλείει, δεν μπορώ να δω τον εαυτό μου έξω από αυτή. Το ερέθισμα ποτέ δεν ξέρω ποιο θα είναι, ούτε ποιο θέμα θα με προκαλέσει. Μου έχει τύχει όμως να σταματώ στο δρόμο, να παρκάρω για να γράψω, να φεύγω από μια παρέα, μια εκδήλωση για να γράψω. Όταν το ερέθισμα είναι ισχυρό δεν μπορείς να αποφύγεις τη συγγραφή.
Εντέλει, μάλλον Αριστοτελικά αντιμετωπίζω την Ποίηση: «ποίησις μίμησις εστί», δηλαδή η Ποίηση μιμείται τη ζωή , αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, την ανασυνθέτει και τη συμπληρώνει. 
 
 
 
 
6. Επιδιώκετε το έργο σας να έχει κοινωνικό αντίκρισμα ή όχι, είναι κάτι πιο προσωπικό;

Προσωπικό είναι το πρίσμα, κοινωνικός είναι ο αντίκτυπος, η ταύτιση με άλλα λόγια, οπότε ο κύκλος κλείνει εκεί και γίνεται πάλι προσωπικός αλλά τώρα με τη ταύτιση καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον, μιλάμε την ίδια γλώσσα.
   

7. Το ποιητικό σας έργο απευθύνεται στην καρδιά ή στο μυαλό;

Και στα δύο σίγουρα. Στις σελίδες των βιβλίων μας καταθέτουμε και τα δύο. Η θεματολογία, όπως είπα παραπάνω, αφορά όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Πιστεύω επίσης, πως δεν μπορείς να αποφύγεις την προσωπική εμπλοκή στο γεγονός είτε αποδώσεις το ποίημα σε πρώτο πρόσωπο είτε όχι. Είσαι ποιητής, ποιήτρια και όχι αμερόληπτος ερευνητής, εκπρόσωπος μιας επιστήμης. Στη διάρκεια της συγγραφής, από τη λεκτική σου φαρέτρα, θα διαλέξεις τις λέξεις για να αποδώσεις αυτό που θέλεις να εκφράσεις κι αυτή είναι μια γνωστική διαδικασία που περιέχει κανόνες αλλά ταυτόχρονα ενδύεται συναίσθημα. Για να γίνεις κατανοητός από την καρδιά και το μυαλό των αναγνωστών πρέπει να τους σεβαστείς αισθητικά και ταυτόχρονα να τους εκφράσεις και να μιλήσεις αντ΄αυτών, να συνυπάρξεις, να πονέσεις, να γελάσεις, να αναλογιστείς, να στοχαστείς, να κοιτάξεις προς την ίδια κατεύθυνση. Όλα έχουν γραφτεί στο πέρασμα των χρόνων από πολλούς και πολλές σαν εμάς. Ο τρόπος, η προσέγγιση, η απόδοση είναι που διαφέρουν.
  


8. Πιστεύετε ότι παίζει σημαντικό ρόλο η ευτυχία ή δυστυχία στον κοινωνικό περίγυρο, στο περιβάλλον που ζούμε για να δημιουργείς;


Κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι δύσκολες καταστάσεις, πολέμου, φτώχιας, απογοήτευσης οδηγούν στην δημιουργία. Το ενστερνίζεστε εσείς ή δεν σας επηρεάζουν αυτές οι συνθήκες;
Όλα αποτελούν ερέθισμα. Όλα μπορούν να πυροδοτήσουν την ανάγκη να γράψεις. Πώς μπορεί να διαλέξει το “καλύτερο ερέθισμα” η ποιήτρια ή ο ποιητής; Δεν μπορεί. Η Ποίηση ξέρετε, σε διαλέγει. Ειδικώς η Ποίηση.

9. Αν και η πανδημία μας στέρησε τις ωραίες εκδηλώσεις, τις βιβλιοπαρουσιάσεις ώστε να γνωρίζουν οι πολίτες τον δημιουργό, είχαμε ένα θετικό: την αύξηση της αναγνωσιμότητας. Ο κόσμος διάβασε περισσότερο, [τα επίσημα στατιστικά για την Ελλάδα δυστυχώς δίνουν ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 8% να διαβάζουν]. Γιατί πιστεύετε δε διαβάζουν οι Έλληνες;

Δεν γνωρίζω, δεν ρώτησα ποτέ. Η κουλτούρα όπως παγκοσμιοποιημένα διαμορφώνεται επιβάλλει δώρα και ικανοποίηση των παιδιών και των ενηλίκων με παιχνίδια, ρούχα, events, ταξίδια. Επιβάλλει αγώνα για την επιτυχία των Πανελλαδικών εξετάσεων επενδύοντας για χρόνια σε αυτό, διάστημα κατά το οποίο τα παιδιά δεν διαβάζουν πλέον εξωσχολικά βιβλία. Όχι άδικα αλλά δεν μπορούν να συνυπάρξουν ισορροπημένα όλα αυτά; Επίσης, εάν δεν είναι στην κουλτούρα των γονιών πώς θα είναι στην κουλτούρα των παιδιών άρα των μελλοντικών ενηλίκων; Τα δώρα, το κίνητρο δηλαδή που προανέφερα είναι σωστά και όμορφα. Ψυχαγωγούν. Μαζί με το παιχνίδι όμως, χάρισε ένα βιβλίο στο παιδί, δημιούργησε τη συνθήκη του ανοιχτού μυαλού, της άλλης οπτικής, της ενίσχυσης της φαντασίας του. Τί έχεις να φοβηθείς;
 

10. Η Κατερίνη σύμφωνα με τα λεγόμενα εκδότη είναι από τις βιβλιόφιλες πόλεις. Παρόλα αυτά η συμμετοχή των συμπολιτών μας σε εκδηλώσεις βιβλιοπαρουσιάσεων δεν είναι ικανοποιητική παρά ελαχίστων εξαιρέσεων. Που το αποδίδεις;

Όλα τρέχουν γρήγορα και το βιβλίο απαιτεί αφοσίωση, χρόνο. Κατανοώ επίσης τις οικονομικές συγκυρίες και το βιβλίο κοστίζει. Υπάρχει το marketing των εκδοτικών, παρατηρώ τη στροφή στις επανεκδόσεις, την πληθώρα νέων τίτλων κλπ. Βέβαια, με λυπεί να βλέπω βιβλία στα εκπτωτικά καλάθια των σούπερ-μάρκετ. Αν είναι όμως να διαβαστούν, θα δεχθώ κι αυτό. Να ένα καλό θέμα έρευνας.


11. Μιλώντας για «πολιτισμό», τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει από την πλευρά της πολιτείας για τη φιλαναγνωσία;

Οι πόρτες των βιβλιοθηκών είναι ανοιχτές, η επιλογή τη πρόσβασης ανήκει σε εμάς. Τα προγράμματα στα σχολεία, οι λέσχες ανάγνωσης είναι υπαρκτές, ας συμμετέχουμε. Ας μην τα περιμένουμε όλα από τους άλλους. Πιστεύω πολύ στην αυτοδιάθεση, στην προσωπική επιλογή, στην ατομική ευθύνη.
 
12. Σήμερα οι λέξεις που χρησιμοποιούμε ως νεοέλληνες είναι μερικές δεκάδες,  μπροστά στον πλούτο της ελληνικής γλώσσας. Σας ανησυχεί αυτό;

Η ελληνική γλώσσα επιβίωσε δια μέσου των αιώνων. Δεν φοβάμαι καθόλου, στηρίζομαι στη δύναμή της, στην αρμονία της. Η καθομιλουμένη είναι κάτι άλλο , όπως ήταν πάντα. Ο γραπτός λόγος διατήρησε τη ρώμη της ελληνικής γλώσσας και θα συνεχίσει.


13. Ποιους μεγάλους Έλληνες ή ξένους λογοτέχνες/ποιητές θαυμάζετε;

Τον Μενέλαο Λουντέμη, τον Νικηφόρο Βρεττάκο, τον Οδυσσέα Ελύτη, την Κική Δημουλά, τον Χαλίλ Γκιμπράν, τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ, τον Φρέντυ Γερμανό στην “Τερέζα”, τη Σοφία Στρέζου στον «Οριακό άνεμο», μπορώ να αναφέρω δεκάδες αγαπημένων έργων επιλεκτικά με βάση την προσωπική μου άποψη. Δεν μου αρέσουν όλα τα έργα των συγγραφέων που ανέφερα. Περνούν από πρώιμες φάσεις δημιουργίας έως να φτάσουν στην ωριμότητα, όπως όλοι μας.

14. Πιστεύετε ότι οι άνθρωποι των γραμμάτων πρέπει να βγαίνουν μπροστά , σε εποχές που οικονομικές και πολιτικές συγκυρίες κλονίζουν τα θεμέλια της κοινωνίας;

Φυσικά. Όταν δεν το κάνουν δεν σημαίνει ότι φοβούνται απαραιτήτως. Πολλοί αυτοεξορίζονται στη σιωπή ή μιλούν με το έργο τους χωρίς να εμφανίζονται.




15. Ποιες είναι οι σχέσεις σου με τους ομότεχνους;

Τα τελευταία χρόνια η πανδημία περιόρισε τη συναναστροφή μας. Ξεδιάλυνε και σχέσεις ουσίας βέβαια. Ό,τι είναι αληθινό αντέχει.

16. Στην Ελλάδα ελάχιστοι συγγραφείς-λογοτέχνες βιοπορίζονται από την έκδοση των βιβλίων τους, πόσο μάλλον από την ποίηση. Θεωρείτε ότι οι λογοτέχνες της επαρχίας στερούνται αυτής της δυνατότητας, ότι δηλαδή δεν είναι στο «κλεινόν άστυ» ή για άλλους λόγους;

Φταίμε κι εμείς, δεν πλασάρουμε με ιντριγκαδόρικο τρόπο το προιόν. Αστειεύομαι φυσικά! Παρατηρώ πως με την εμφάνιση ή παρουσίαση ενός συγγραφέα ή λογοτέχνη “γνωστού” οι πολίτες πηγαίνουν να δουν, να ακούσουν, να φωτογραφηθούν. Ίσως θεωρούν σίγουρη τη συγγραφική επιτυχία, που μπορεί να είναι, δεν αντιλέγω. Πώς γνωρίζουν την αξία του συγγραφικού έργου τους αν δεν δουν, δεν ακούσουν, δεν διαβάσουν τους λογοτέχνες του τόπου μας; Είναι μια πρό (σ)κληση.
 



17. Το διαδίκτυο βοηθάει στην ανάδειξη του έργου ενός λογοτέχνη;

Ναι βέβαια, στην ανάδειξη βοηθάει πολύ. Αν παραμείνει στη συνείδηση των αναγνωστών είναι άλλο ζήτημα.

18. Ανάμεσα σε ένα βιβλίο και σε ένα e-book τι θα διαλέγατε;

Και τα δύο, η δυνατότητα πρόσβασης όπως είπα, είναι πολύ σημαντική. Με όποιον τρόπο. Πολιτισμός σημαίνει πρόσβαση , ευκαιρία, προϋπόθεση συμμετοχής, μη εξαίρεση.




19. Ποια είναι τα 3 τελευταία βιβλία που διαβάσατε;

α. Ο ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ -ΨΥΧΙΚΟ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ, JAPPE ANSELM

β. ΔΙΚΑΙΟ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ (Δ' ΕΚΔΟΣΗ), ΡΑΙΚΟΣ Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ο επαγγελματισμός το απαιτεί)
γ. ΑΣΠΑ, ΜΕΛΙΤΑ ΑΔΑΜ.
δ. Είμαστε αστρόσκονη, Σιμόπουλος.


20. Ποιες είναι οι προσδοκίες σας από τα «ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ»

Η ταύτιση με τους αναγνώστες. Να διαβάζουν και να νιώθουν ότι μιλώ εκ μέρους τους. Αυτό είναι θείο δώρο.
  





21. Ποιο είναι το μήνυμά σας στους αναγνώστες μας και στους βιβλιόφιλους;

Ευχαριστώ , ένα μεγάλο ευχαριστώ για τα δεκατρία χρόνια αναγνωσιμότητας, για την παρουσία τους όπου κι αν βρέθηκα. Είμαι ευγνώμων! Να διαβάζουν και να στηρίζουν τη λογοτεχνική δημιουργία, να είναι επιλεκτικοί, να χαρίζουν βιβλία όταν είναι εφικτό, να διαβάζουν στα παιδιά, κυρίως αυτό.

22. Θέλετε να στείλετε κάποιο μήνυμα με ένα από τα ποιήματά σας;


"Καθώς συνδιαλέγεσαι με τις Ερινύες σου,
ελπίζοντας να τις καλοπιάσεις,
ορθώνω τείχη πέτρα-πέτρα,για να φτάσω την Ουτοπία.
Είναι από εκείνες τις κοφτερές πέτρες του λιθοβολισμού των μικρών λαών.
Κρύβομαι, μην τυχόν με πατήσουν οι σκιές των χειρότερων ονείρων, των αδικημένων ονείρων.
Γιατί δεν ζούμε σαν κανονικοί άνθρωποι;
Γιατί δεν είμαστε διάσπαρτα εγώ
που καθώς στροβιλίζονται στο χρόνο ανταμώνουν στο εμείς; Μοιάζουμε να μας έκαψε ένας ήλιος θηριώδης.
Καθόλου συμπονετικός.
Μας αφυδάτωσε κι ας σταθήκαμε μπροστά του διεκδικώντας το φως.
«Πιστεύεις ακόμα στα παραμύθια και είναι επικίνδυνο. Έτσι ορθώνεται η άβυσσος», είπες.
(από το σημείωμα στο οπισθόφυλλο )

Σας ευχαριστώ πολύ!


  



Το βιογραφικό της Μίνας Παπανικολαόυ


ΚAΛΛITEXNIKA:
Συμμετοχή στην Πανελλήνια Ανθολογία Ποίησης Διηγήματος-Σύγχρονοι Έλληνες Λογοτέχνες-Ε' τόμος Πολιτιστική Συνεργασία 2008
Ποιήματα στο περιοδικό Νέα Αριάδνη 2008,2009,2010,2011,2012,2020, 2021.
Ποιήματα στο περιοδικό Προσέγγιση του ΨΝΠΟ 2001,2002.
Συμμετοχή στους "Δημιουργούς της Πόλης" με δύο μελοποιημένα ποιήματα από το συνθέτη Χαράλαμπο Ναβροζίδη.
Συμμετοχή σε τρεις συλλογικές εκθέσεις ζωγραφικής στην Πιερία με διάφορους καλλιτέχνες.

ΒΙΒΛΙΑ

1)Ποιητική συλλογή "ΧΟΡΟΣ ΣΤΟ ΦΩΣ"-εκδόσεις ΛΕΞΙΤΥΠΟΝ-2010
2)Ποιητική συλλογή "ΣΕΛΗΝΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΣΜΟΙ-εκδόσεις ΛΕΞΙΤΥΠΟΝ-2011
3)Ποιητική συλλογή 18ος γεωμετρικός παράλληλος εκδ. ΛΕΞΙΤΥΠΟΝ 2012
4) Ποιητική συλλογή ΕΣΠΕΡΙΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ με τα ποιήματα του Ν.Π.ΚΑΡΥΔΗ 2012
5) ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΩΝ ΜΥΘΩΝ, ποίηση για παιδιά, ιδιωτική έκδοση, Κατερίνη 2014
6)Ποιητική συλλογή ΜΙΑ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ, εκδόσεις ΛΕΞΙΤΥΠΟΝ 2014
7) Ποιητική συλλογή ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ, εκδόσεις ΑΝΕΜΟΣ, Αθήνα, 2021
8) Συμμετοχή στον ποιητικό τόμο «SERVO PER AMIKECO, Ένα μπουκέτο λέξεις και συναισθήματα» της Διεθνούς Ένωσης Αστυνομικών, Ελληνικό Τμήμα, 2016.

ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ
-Β΄ Βραβείο ποίησης του 2ου Παγκόσμιου διαγωνισμού του ΕΠΟΚ 2010 με θέμα:"για την Κύπρο τραγουδώ, Δεν ξεχνώ κι Αγωνίζομαι" , 2010.
-Β΄ Βραβείο ποίησης του 3ου Παγκόσμιου διαγωνισμού του ΕΠΟΚ 2011 με θέμα: "Θάρθει ο καιρός βασίλισσά μου Αμμόχωστος"
-Αριστείο ποίησης της συλλογής ΧΟΡΟΣ ΣΤΟ ΦΩΣ.
- Α΄ βραβείο ποιητικής σύνθεσης της συλλογής ΣΕΛΗΝΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΣΜΟΙ, ΕΠΟΚ 2012.
-2ο βραβείο ποίησης 8ου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού του Φυσιολατρικού Συνδέσμου Πάτρας, 2012.
-3ος έπαινος ποίησης ΛΥΡΙΚΗ ΠΑΜΒΩΤΙΣ-Ιωάννινα, 2012.
-Δίπλωμα ποίησης της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος 2013.
-Α΄ βραβείο βιβλίου περιόδου 2010-2011, ΣΙΚΕΛΙΑΝΑ 2011 της συλλογής ΣΕΛΗΝΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΣΜΟΙ.
-Α΄ βραβείο ελευθερόστιχου ποιήματος ΣΙΚΕΛΙΑΝΑ, 2011.
-Τιμητικό Δίπλωμα της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος, 2013
-ΑΡΙΣΤΕΙΟ του ΕΠΟΚ 2014, στη συλλογή ΕΣΠΕΡΙΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ με τα ποιήματα του Ν.Π.ΚΑΡΥΔΗ
-Α Βραβείο ελευθερόστιχου ποιήματος ΕΠΟΚ, 2014
- Βραβείο συνολικού έργου και προσφοράς στα γράμματα από τη Διεθνή ένωση Αστυνομικών, 2016.
- Έπαινος από τον ΕΠΟΚ για το έργο «Αμμόχωστος-Βασιλεύουσα» και ως αναγνώριση για την πολύτιμη συμβολή στην προαγωγή των αξιών της Ελληνικής λογοτεχνίας, 2020, Αθήνα-Κύπρος.
-----
-Χρονογράφημα "Ταξίδι στο Χρόνο"- Νέο Βήμα Νάουσας 2011
~Αρθρογραφία στον κόμβο: www.epoky.org
~Αυτοδίδακτη ζωγράφος-
~ Μόνιμο μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδας
~Ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Συγγραφέων Πιερίας -
~Μέλος της Ένωσης Εικαστικών Καλλιτεχνών Ν. Πιερίας
~Μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών
~Εκπρόσωπος του Ελληνικού Πολιτιστικού Ομίλου Κυπρίων Ελλάδας στην Πιερία, 2022.

ΣΠΟΥΔΕΣ:
* ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ 2008, ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ
* Τ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΑΣ 1991, Δ/ΣΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ
* Ε.Α.Π. ΠΑΤΡΑΣ 2005 MSc Δ/ΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
*ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2011, Msc ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
* ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΘΕΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, 2021.







 

Τετάρτη 8 Ιουνίου 2022

ΟΜΙΛΙΑ του συγγραφέα Θεοχάρη Μπικηρόπουλου για το βιβλίο ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ

 

"ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ" 

της ποιήτριας Μίνας Παπανικολάου 

-ΦΩΤΟ


19-4-2022, 

 

 Πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση βιβλιοπαρουσίασης των βιβλίων του Δ. Κεραηλίδη και της  Μίνας Παπανικολάου στο cafe Popolaro στην Κατερίνη. Την εκδήλωση συντόνισε η δημοσιογράφος Κατερίνα Τσαλού η οποία αναφέρθηκε στο λογοτεχνικό έργο του Δημήτρη Κεραηλίδη ενώ ο συγγραφέας Θεοχάρης Μπικηρόπουλος μίλησε για τη νέα ποιητική συλλογή της ποιήτριας Μίνας Παπανικολάου. 

 Ακολουθεί η ομιλία του Θεοχάρη Μπικηρόπουλου για την ποιητική ανθολογία ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ. 

Ο Δημήτρης Κεραηλίδης και η Μίνα Παπανικολάου

 
"Καλωσήρθατε σε μια εκδήλωση, μετά από 2 και πλέον χρόνια απαγορεύσεων και φόβου λόγω του κορωναιού.
Η τέχνη όμως ενώνει και πρέπει να ενώνει και να δημιουργεί αλληλεπιδράσεις και συνδέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Αυτό είναι το σπουδαίο. Και σήμερα αυτό γίνεται εδώ.
Λόγω τέχνης, λόγω ποίησης και ενός βιβλίου, ανταμώνουμε όλοι μαζί κι εγώ με τους ομότεχνους και φίλους μου όπως τον παλιό καλό καιρό.Τη Μίνα Παπανικολάου και τον Δημήτρη Κεραηλίδη.
Η ποίηση αποτελεί έναν συνοπτικό τρόπο έκφρασης, προσφέρει πολλές ερμηνείες, εικόνες, νοήματα και αισθήσεις.
Η ποίηση είναι ένας τρόπος να περιγράφεις τη ζωή με και το δικό της τρόπο να αιφνιδιάζει την πραγματικότητα αλλά και η ίδια η ποίηση είναι ο τρόπος για να γίνει ο κόσμος πιο υποφερτός και πιο όμορφος.
Μιλώ για την καλή ποίηση. 

Όπως είναι η ποίηση της Μίνας Παπανικολάου.
Διάβασα και τη νέα ποιητική συλλογή της Μίνας Παπανικολάου, «Στιγμιότυπα αβύσσου», που κυκλοφόρησε μέσα στην πανδημία, το 2021 (από την ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ) και την εξέλαβα σα πνευματικό φάρμακο, για όλους μας, αποδρώντας από την πανδημία.

Η ποίηση της Μίνας Παπανικολάου είναι οι λέξεις που ξέρει με μαεστρία να συνταιριάζει αρμονικά, σαν να τοποθετεί ψηφίδες για να δημιουργήσει το μωσαϊκό που η εικόνα του αντανακλά πέρα από τις λέξεις, την πραγματική αιτία της ύπαρξης του λόγου.
Του λόγου, δηλαδή, της γλώσσας μας,
Του λόγου, δηλαδή,  της αιτίας της έμπνευσης και της έκφρασης!
Φίλοι και φίλες,
«Γιατί δε ζούμε σαν κανονικοί άνθρωποι», αναρωτιέται η Μίνα;
«Γιατί μας αφυδατώνει ο ήλιος ενώ διεκδικούμε το φως»;
 Είναι επικίνδυνο να πιστεύεις –ακόμη- στα παραμύθια, γιατί έτσι ορθώνεται η άβυσσος, λέει η ποιήτρια…
Από αυτή την άβυσσο μέσα στις 66 σελίδες αυτού του βιβλίου, η αγαπητή μου φίλη η Μίνα, μας δίνει κάποια στιγμιότυπα, ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ.
Πως γίνεται να προσπαθείς για το κοινό καλό, να καταθέτεις την αγάπη σου, την ανθρωπιά σου, την εμπιστοσύνη σου, τα όνειρά σου, τους πόθους σου, το ίδιο σου το εγώ, θυσία στο βωμό του ΕΜΕΙΣ, αλλά το εγώ του καθένα μας για κάποιο λόγο να μην ανταμώνει το εγώ τον άλλων, στο ΕΜΕΙΣ;
Την απάντηση Μίνα, φίλες και φίλοι, τη δίνει ο αγαπημένος Eduardo Galeano στο ποίημά του «Σε σκοτεινούς καιρούς » που διάβασα -συμπτωματικά- μόλις χθες:
«Σε σκοτεινούς καιρούς ας είμαστε αρκετά γενναίοι για να έχουμε το θάρρος να είμαστε μόνοι και αρκετά γενναίοι για να ρισκάρουμε να είμαστε μαζί.
Τα «Στιγμιότυπα Αβύσσου» μοιάζουν σαν ένας πρώιμος στοχαστικός απολογισμός ζωής, απολογισμός που ετοιμάζεται να αναθεωρήσει τις σκέψεις τις ιδέες, τα όνειρα, τους στόχους, να αλλάζει πορεία, να αλλάζει δρόμο και να ζει δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση, για να ζήσει με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.
Μαζί με ανθρώπους και πρόσωπα που επιθυμούν
να βαδίζουν χέρι χέρι με την αλήθεια και την ειλικρίνεια, γιατί το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει στη ζωή.
Η Μίνα Παπανικολάου ως αποδέκτης των δύσκολων και των άσχημων των καιρών, προσθέτει την αισθητική και το όμορφο στη ζωή της, από τη ζωή της, από τα όνειρά της και το μοιράζεται με όλους εμάς.
Ευαίσθητη και δημιουργική αφήνει μέσα στις λέξεις το αποτύπωμα της αντοχής και ανοχής της ζοφερής πραγματικότητας και «με ορθάνοιχτα χέρια» χτίζει τη ρητορική της ποιητικής της, με σαφήνεια.

Αφουγκράζεται, παρατηρεί κι ύστερα γράφει ποιήματα που ξεχειλίζουν συναισθήματα!
Η Μίνα Παπανικολάου με την ποίηση της , κάνει επανεκκίνηση στις πνευματικές μας προσλαμβάνουσες, σε ένα κόσμο που διαρκώς αλλάζει και βουλιάζει στα ίδια τα σκουπίδια της εξέλιξης και του πολιτισμού του.
Αλλάζει και το βιώνουμε με έντονα συνταρακτικά γεγονότα και συνθήκες ζωής, (τα μνημόνια, το κοινωνικό σοκ της οικονομικής κρίσης και της φτώχειας, μεταναστευτικό, την πανδημία και σα να μην έφταναν όλα αυτά, θαρρείς και κάποιος θέλει να μας αποτελειώσει, ο πόλεμος αυτή τη στιγμή που μιλάμε στην Ουκρανία)

Παρόλα αυτά καμιά αντιξοότητα δεν είναι ικανή να αποτρέψει τη θέληση για ζωή, τη θέληση για έκφραση και δημιουργία.
Επιθυμία της είναι να γίνει λυτρωτής που θα σπείρει το νέο σπόρο, ποτίζοντας με ιδέες τα νέα γεννήματα που φέρνει το φως, για να διαλύσει το σκοτάδι.

«Με την πένα της μετασχηματίζει την όποια αναλγησία του πιο σκοτεινού ονείρου σε φως, αλλά και τα πιο άφατα συναισθήματα σε έναρθρη ηχώ, στα περιθώρια των στίχων. Τώρα πια, μόνον το αμετάκλητο της απώλειας μπορεί να επαναφέρει το έρεβος στην ψυχής της, αυτό που αποτελεί το φόβο του τετελεσμένου.» όπως έγραψε η Σοφία Στρέζου
Έτσι κι αλλιώς, η ζωή προχωρά και μαζί της θα πορευτεί κι η ποιήτρια, «χτίζοντας ζωές μελλοντικών αναμνήσεων».
Γίνεται παρατηρητής της προσωπικής απελευθέρωσης χρόνιων δεσμών και προκαταλήψεων, στη μέση ενός όμορφου κήπου, τον κήπο της καρδιάς και του νου, και αρχίζει να ξεριζώνει με τα χέρια ζιζάνια και αγκάθια, που γνωρίζει ότι αν τα αφήσει θα καταπνίξουν την ομορφιά .

 
Είναι κάποιες στιγμές, που σα να έρχεται η επιφοίτηση του Αγίου πνεύματος και το άπλετο φως, μπορεί να σε τυφλώνει στην αρχή αλλά σιγά- σιγά όταν η κόρη των ματιών από τη μύση φτάνει στη μυδρίαση, βλέπεις πράγματα που δεν έβλεπες ή δεν ήθελες να δεις. Βλέπεις το μέσα σου, βλέπεις έξω τριγύρω σου, τις επιλογές σου, τα λάθη σου, τα πιστεύω σου, την πορεία σου… και όλα αυτά, όχι αποκομμένος, αλλά μέσα στον κόσμο, ανάμεσα σε ανθρώπους, και βλέπεις με ποιους περπατούσες τους ίδιους δρόμους, τις ίδιες γειτονιές, τα ίδια στέκια, και ξαφνικά συνειδητοποιείς, ότι η κοινή πορεία ήταν μέχρι κάποια καμπή του δρόμου και ή σε προσπεράσανε ή τους προσπέρασες, χωρίς να μπορέσεις να καταλάβεις γιατί δε μπόρεσες να προχωρήσεις μαζί, να μοιραστείς τα στιγμιότυπα της ζωής…


Τι μπαίνει ανάμεσα στους ανθρώπους και τραβούν μοναχική πορεία;
Η ανασφάλεια;
Οι φόβοι
Η ζήλια;
Ο εγωισμός;
Η υπεροψία;
Ο θυμός;
Η απογοήτευση;
Η ηλιθιότητα;

Τα βάρη που ο καθένας κουβαλά μόνος του;

Η Μίνα Παπανικολάου, μας διαβεβαιώνει ότι «η ψυχή καταγράφει εκείνα που η νόηση δεν τολμά», καθώς καθημερινά περιδιαβαίνει την φθαρτότητα, στο μετέωρο του χρόνου.
Επαναπροσδιορίζει τη θέση της –και ίσως άργησε από την καλοσύνη της - απογυμνωμένη από κάθε τι περιττό και άχρηστο, απέναντι στην στοιχειώδη αλήθεια και την αξία της.
Δεν της είναι αρκετό το συμβατό, που κινείται παράλληλα με την μετριότητα του κοινωνικού γίγνεσθαι.
Με την γραφή της, επιδιώκει να αμβλύνει τον βιοτικό ανήφορο, που όλοι μας ανεβαίνουμε φορτωμένοι με αόριστο βάρος και καταβάλλοντας προσπάθεια να απαλλαγούμε από το αλλού φερμένο σκοτεινό όνειρο.

Ο επίλογος ανήκει στην ίδια τη Μίνα …
Δανείζομαι 3 γραμμές από το οπισθόφυλλο του βιβλίου και θα την παραδώσω σε σας!
«Καθώς συνδιαλέγεσαι με τις Ερινύες σου, ελπίζοντας να τις καλοπιάσεις, ορθώνω τείχη πέτρα-πέτρα, για να φτάσω την Ουτοπία. Είναι από εκείνες τις κοφτερές πέτρες του λιθοβολισμού των μικρών λαών. Κρύβομαι, μην τυχόν με πατήσουν οι σκιές των χειρότερων ονείρων, των αδικημένων ονείρων…»

Διαβάζοντας το βιβλίο, διαβάζοντας τα ποιήματα της Μίνας, το ερώτημα εξακολουθεί να αιωρείται γύρω μας, πάνω μας, μέσα στο μυαλό μας και γίνεται αφορμή να αφυπνιστούμε, να βρούμε απαντήσεις στα γιατί που μας απασχολούν αλλά και να οριοθετήσουμε την ουσία της ευτυχίας.
Άραγε, «Γιατί δεν ζούμε σαν κανονικοί άνθρωποι;»
Αγαπητές φίλες και φίλοι,
από τη στιγμή που ένα βιβλίο φτάνει στα χέρια του αναγνώστη ο δημιουργός εκτίθεται. Μοιράζεται συναισθήματα και σκέψεις. Αυτό που δεν μπορεί να μοιραστεί ο αναγνώστης είναι οι στιγμές της έμπνευσης και όλα όσα συμβαίνουν ακριβώς εκείνη τη στιγμή που αποτυπώνονται οι λέξεις και όσα εκφράζουν στο χαρτί…
Δε νομίζω ότι ο αναγνώστης θα διαβάσει την ψυχή του δημιουργού, γιατί το να εμπνευστείς και να γράψεις κάτι δε σημαίνει ότι το έχεις ζήσει… Δεν είναι βιωματικό.
Αποκαλύπτεις όμως τον τρόπο σκέψης, τη «φιλοσοφία» σου για τη ζωή, την οπτική γωνία που κοιτάς τον ουρανό, τον ορίζοντα, τους ανθρώπους!
«Γιατί δεν ζούμε σαν κανονικοί άνθρωποι;»
Μ. Τρίτη σήμερα και ίσως η Μεγάλη εβδομάδα των παθών, με την περισυλλογή, να μας οδηγήσει στην Ανά- σταση και στην Ανά –ταση που χρειαζόμαστε.

Κι αν δε βρούμε τις απαντήσεις μας, ίσως είναι ικανοποίηση για όλους, ότι η λογοτεχνία έχει τον τρόπο να εκδικείται την πραγματικότητα...


Καλό Πάσχα και Καλοτάξιδο Μίνα και Δημήτρη, στα βιβλία σας που είναι τα πνευματικά σας παιδιά και ξέρω , το μόχθο, 
την αγάπη και την αγωνία σας για το μέλλον τους…



 


Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2021

Στιγμιότυπα αβύσσου, γράφει η Σοφία Στρέζου

 

ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ - Στιγμιότυπα αβύσσου, γράφει η Σοφία Στρέζου
 
Η νέα ποιητική συλλογή της Μίνας Παπανικολάου, Στιγμιότυπα αβύσσου, κυκλοφόρησε το 2021 από την ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ.
 
«Βαθιά και πέρα από τις λέξεις, στην αιτία ύπαρξης του λόγου», η ποιήτρια προσπαθεί να κατανοήσει το απόλυτο.
Προς τούτο και η διαλεκτική από το βάθος της ψυχής, με την ελεύθερη σκέψη να ρευματοποιεί τη σιωπή σε ήχο, που απλώνεται στο χαρτί.
Γίνεται παρατηρητής της προσωπικής απελευθέρωσης χρόνιων δεσμών και προκαταλήψεων, ξεριζώνοντας με τα ίδια της τα χέρια ζιζάνια και αγκάθια, που κυρίευαν την αυλή της καρδιάς και του νου.
Επιθυμία της να γίνει ο λυτρωτής που θα σπείρει το νέο σπόρο, ποτίζοντας με ιδέες τα νέα γεννήματα που φέρνει το φως, σαν διαλύει σκοτάδια.
Η Μίνα Παπανικολάου διαθέτει προσωπική φωνή στα ποιήματά της, που εμπεριέχουν μια βιωματική ενσυναίσθηση.
 
Τούτη είναι που άλλοτε την θωρακίζει κι άλλοτε πάλι αναδεικνύει την αχίλλειο πτέρνα της, σε παρηγορητικές ώρες επίμονων πόνων.
Για την ίδια, στο συγκεκριμένο απάνθισμα τίποτα δεν νοείται χωρίς οδύνη, σε εποχές αποκλεισμού και εγκλεισμού ιδανικών και οραμάτων.
Άλλωστε, στην ποίηση «η ψυχή καταγράφει εκείνα που η νόηση δεν τολμά», καθώς καθημερινά περιδιαβαίνει την φθαρτότητα, στο μετέωρο του χρόνου.
«Όλα τα πραγματικά συμβαίνουν μέσα μας. Όσα γίνονται έξω από μας, και που τα ονομάζουμε συνήθως πραγματικά, δεν είναι παρά κινήσεις μέσα στο άπειρο του χρόνου και του χώρου, δηλαδή δεν είναι τίποτε», θα πει ο Κωνσταντίνος Τσάτσος (Η ζωή σε απόσταση).
Η ποιήτρια θα απαλλαγεί από το εξωγενές τίποτα, αφού πρώτα καταδυθεί σε αιχμηρούς απολογισμούς.
Απογυμνωμένη από κάθε τι περιττό και άχρηστο, θα επαναπροσδιορίσει τη θέση της, απέναντι στην στοιχειώδη αλήθεια και την αξία της.
Κι είναι αυτή η αλήθεια που πάντα κουβαλούσε μέσα της.
Την συντηρούσε, όχι υποβασταζόμενη αλλά με την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, που ξέρει να αγωνίζεται και να πολεμά τους μικρούς θανάτους, που της προσέφερε η έλλειψη του πνευματικού αναστήματος των άλλων.
Έτσι, με γνώση μυείται σε μονοπάτια αυτογνωσίας, αντισταθμίζοντας τη βίωση ενός εφήμερου εκτοπισμού, που άλλοι έστησαν εν τη απουσία της.
Η αιωνιότητα της παροντικότητας δεν την αφορά, δεν την ακουμπά, δεν την αγγίζει πια, όσο κι αν στο κοντινό παρελθόν την πλήγωσε βαθιά.
 
Η αφηγηματική γραφή στο ποίημα «Θαυμαστή πηγή» συγκλονίζει, όχι μόνον εκείνους που βρίσκονται κοντά στην ποιήτρια, αλλά και τον πιο δύσκολο επαρκή αναγνώστη.
Συναισθηματικές εντάσεις με ερωτηματικά - αλλά και αποδοχή από μέρους της - απόρροια του σπάνιου υλικού από το οποίο είναι φτιαγμένη.
Με τρυφερότητα, ανακαλεί την δραματική διαδρομή που την έφτασε ως εδώ, αλλά και την σχέση της με τους συνταξιδιώτες της ζωής.
Άργησε να κατανοήσει πως είναι διαφορετική, πως μάταια πάλευε να ενταχθεί στη σκληρή πραγματικότητα, που καθημερινά την έκανε να υποφέρει η στάση του περιγύρου της.
Δεν της είναι αρκετό το συμβατό, που κινείται παράλληλα με την μετριότητα του κοινωνικού γίγνεσθαι.
Νιώθει μόνη, ξένη, σχεδόν εξόριστη αυτή που γεννήθηκε «μια παράξενη ανοιξιάτικη νύχτα».
 
Μια αέναη δραπέτης των ορίων, που άλλοι έθεταν για λογαριασμό της.
Τώρα πια, της είναι αρκετό που μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανασαίνει από το ανέκφραστο, το ανερμήνευτο, το άρρητο!
 
Θαυμαστή πηγή
 
Πώς ξέρεις τι ήμουν
πριν την Άνοιξη;
Πώς έφτιαξες τη μορφή μου;
Πού πραγματικά έψαξες
και με δάχτυλα ματωμένα από αλαζονεία
βρήκες τις ρίζες μου;
Τίποτα
Τίποτα δεν βρήκες
Τίποτα δεν κατάλαβες
Τίποτα δεν κατέκτησες
παρά μόνο μια μορφή κυμάτων
απροσδιόριστη, άοσμη, άχρωμη, ασύνδετη με την πηγή της.
Όσο κι αν ψάχνεις
κι αν παλεύεις
τίποτα δεν θα βρεις.
Γεννήθηκα μια παράξενη ανοιξιάτικη νύχτα.
Δεν έκλαψα, τους ξάφνιασα καθώς γέλασα νωρίς,
πριν τα πρώτα σύννεφα
πριν καν λουστώ αθωότητα!
Με μύραναν με δάκρυα.
Με έντυσαν στα λευκά φοβούμενοι
πως δεν θα νικήσω όλες τις αντιξοότητες.
Κι όμως έζησα!
Έψαχνες σε νεκρές στιγμές
μισοτελειωμένες σκέψεις
θαμπές εικόνες.
Δεν ήμουν εκεί.
Ήμουν πάντα κομμάτι της νύχτας
Της μέρας
Του ανέμου
Της θάλασσας
Της Γης μου.
Οι άνθρωποί μου γνωρίζουν πως
ήμουν κυρίως νερό
διαυγές και άκαμπτο.
Ούτε εκείνοι κατάφεραν ποτέ πραγματικά να με αγγίξουν.
Στις ραγισματιές μου,
θαυμαστή πηγή έπλυνε το αίμα
ξεθώριασε τα ίχνη ώστε να μη με βρουν ποτέ.
Ποτέ δεν θα με βρεις
ούτε στην φριχτή ιδιόχειρη ραγισματιά σου
από όπου ρέει, ακέραιη πια, η ψυχή μου!
 
 
Πολλές φορές, οι καιροί επιβάλλουν στην ποιήτρια να αναλωθεί σε παροντικά σπαράγματα, της ζοφερής πραγματικότητας.
Οι δύσκολες κοινωνικές συνθήκες που άλλαξαν την κανονιστική ρουτίνα των πολλών, διαμόρφωσαν αποτυχίες και ήττες.
Έτσι, γίνεται δύσκολος ο επιμερισμός των ευθυνών σε ταγούς και κτήτορες, που διαμόρφωσαν με ελαφρότητα συμπεριφορές.
Τι κι αν αυτές ωθούν τους λαούς σε θυμούς;
Εκείνο που μένει είναι ο λυγμός των αθώων, που πίστεψαν στην υπερβατική αλήθεια εκείνων, που όφειλαν να κρατούν ψηλά το μέτρο.
Μια βουβή απελπισία κινεί την δημιουργό να εξηγήσει με λέξεις ότι μπορεί να εξηγηθεί, «όταν με(ς) την καρδιά εντός της βοούσε ανεξήγητη η άβυσσος».
Με την γραφή της, επιδιώκει να αμβλύνει τον βιοτικό ανήφορο, που όλοι μας ανεβαίνουμε φορτωμένοι με αόριστο βάρος και καταβάλλοντας προσπάθεια να απαλλαγούμε από το αλλού φερμένο σκοτεινό όνειρο.
 
 
Στιγμιότυπα αβύσσου
 
Κοιτούσα την τρεμάμενη γη
να λικνίζεται,
στων ανέμων τη θέληση.
Στα χαμηλωμένα τους βλέφαρα
οι πολιτείες
κρεμούσαν νέον φως, αντανάκλαση-μάγισσα.
Κοιτούσα τη γη
σαν σελήνη
που απόμακρη στέκεται
δίχως χέρια να αγγίξω
δίχως πόδια να τρέξω
με καρδιά που εντός της βοούσε
ανεξήγητη η άβυσσος.
Λυπημένη η σελήνη
στα βάθη της
κι ας προσβλέπει στα ύψη.
Ποιός θυμός ξεθυμαίνει θρηνώντας
των λαών την αιώνια θλίψη
που γεννά των κτητόρων η απάθεια;
 
Στο οπισθόφυλλο θα βρούμε τη Μίνα Παπανικολάου να περπατά βήμα - βήμα, συνδιαλεγόμενη με τις Ερινύες, ως να συναντήσει την ουτοπία.
Μέσα από δράσεις, επιθυμεί να προσλάβει αλλά και ταυτόχρονα να αποφύγει την αντήχηση «των αδικημένων ονείρων».
Ζώντας και η ίδια στον ιστορικό χρόνο της κρίσης, αποποιείται προς στιγμή τον φαντασιακό ιδεαλισμό.
Ο αναστοχασμός της πραγματικότητας δείχνει, πως μπρος τα μάτια της «ορθώνεται η άβυσσος»!
Εντοπίζει προβλήματα κι αγωνιά για μια ενδεχόμενη λύση, που θα φέρει την έξοδο από τα αδιέξοδα, καθώς περικλείουν τις ενστικτώδεις εξορμήσεις του κόσμου προς το φως.
Άλλωστε, δύσκολη κι επικίνδυνη είναι η εγκαθίδρυση των λαών, στων παραμυθιών τη χώρα.
 
ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ
 
Καθώς συνδιαλέγεσαι με τις Ερινύες σου, ελπίζοντας να τις καλοπιάσεις, ορθώνω τείχη πέτρα-πέτρα,για να φτάσω την Ουτοπία. Είναι από εκείνες τις κοφτερές πέτρες του λιθοβολισμού των μικρών λαών. Κρύβομαι, μην τυχόν με πατήσουν οι σκιές των χειρότερων ονείρων, των αδικημένων ονείρων. Γιατί δεν ζούμε σαν κανονικοί άνθρωποι; Γιατί δεν είμαστε διάσπαρτα εγώ που καθώς στροβιλίζονται στο χρόνο ανταμώνουν στο εμείς; Μοιάζουμε να μας έκαψε ένας ήλιος θηριώδης. Καθόλου συμπονετικός. Μας αφυδάτωσε κι ας σταθήκαμε μπροστά του διεκδικώντας το φως.
«Πιστεύεις ακόμα στα παραμύθια και είναι επικίνδυνο. Έτσι ορθώνεται η άβυσσος», είπες..
 
Σε μια εκ βαθέων εξομολόγηση, η ποιήτρια θα αποδεχθεί πως χάθηκε «σε αμαρτήματα παλιάς σποράς».
Με λυρικούς στίχους, αποδεικνύει τόσο την αρχαία όσο και την πάντα επίκαιρη θεώρηση, πως ο άνθρωπος βρίσκεται πέρα από πολιτικές ιδεολογίες και δογματισμούς.
Γιατί, η πατρίδα είναι η μόνη που σημαδεύει την καρδιά, προκαλώντας πόνο σε όσους ακόμα μυρίζουν το εξαγνιστικό άρωμά της!
Γι΄ αυτή την πατρίδα, τη γη της και τους ανθρώπους της, που κατακρημνίζονται στα αισθητά βάραθρα του ανέφικτου, η Μίνα Παπανικολάου πονά!
Κι όσο κι αν προσπαθεί να διατηρήσει ατόφια την σπίθα της ανθρωπιάς μέσα της, αναγνωρίζει τα συντρίμμια της παραμυθητικής αυταπάτης των παρακμιακών καιρών που όλοι μας ζούμε.
Τι κι αν “ο σκοπός της ζωής είναι να νικιέσαι από ολοένα και μεγαλύτερα πράγματα», θα πει ο Rainer Maria Rilke!
Η ίδια θα ηττηθεί, από των ανθρώπων τον ανίερο σκοπό και τα μικρά τους σκοτάδια. 
 
 
Εξομολόγηση
 
Πώς χάθηκα
σε αμαρτήματα παλιάς σποράς;
Πώς θάμπωσαν τα μάτια μου
από την άμμο και τα πικρά φύκια μιας ύπουλης άφεσης;
Αρνήθηκα
τον πόνο σου
κι έμεινα μετέωρη
σε ανθρώπινα μα της καρδιάς μονοπάτια;
Η εξομολόγηση
στα κόκκινα χώματά σου
κανένα συγχωροχάρτι δεν δίνουν.
Κι ας θέλεις.
Μάνα γλυκιά και καημέ μου, πατρίδα
που σε ταπείνωσαν τόσοι!
Κι εγώ που τάχθηκα
να είμαι των αγαλμάτων σου το μέταλλο,
πώς καταδέχθηκα άνθρωπος
για τους απάνθρωπους να γίνω;
 
 
Η ποιήτρια διέρχεται τις διαστρωματώσεις του χρόνου, με την διαύγεια μιας ενορατικής επίγνωσης.
Γλιστράει στο μέλλον, αποδομώντας αυτό που θάπρεπε να ειπωθεί αφού έτσι κι αλλιώς έχει ήδη ειπωθεί χίλιες φορές.
Γιατί, όταν έχει καταλυθεί η άβυσσος, που να βρεθούν λέξεις να αποτυπώσουν την συλλογική και την ατομική ενοχικότητα;
Η σιωπή μαρτυρά την εσωτερική συντριβή, καθώς η άβυσσος ρουφά και την τελευταία ελπίδα ανάκαμψης της υπαρξιακής περιπέτειας!
Εκείνα που μένουν είναι «μόνο λίγα μοναχικά δάκρυα/να καταπλέουν στις ακτές/συντροφεύοντας τα σκιρτήματα της αγάπης και τις ραγισματιές/που κάνουν αθάνατη την καρδιά.»
 
Κοίτα με
 
Κάποτε θα τελειώσουν οι λέξεις
θα στερέψουν
γιατί δεν θα χρειάζεται
να ειπωθεί τίποτα
που δεν θα έχει ειπωθεί
χίλιες φορές
σε καιρούς
που η άβυσσος
είχε καταλυθεί.
Ποτέ πια οι λέξεις
δεν θα ’ναι τόσο άδειες
όσο στο μέλλον
που δεν θα υπάρχεις
και δεν θα υπάρχω.
Μόνο λίγα μοναχικά δάκρυα
θα καταπλέουν
στις ακτές
συντροφεύοντας τα σκιρτήματα της αγάπης
και τις ραγισματιές
που κάνουν αθάνατη
την καρδιά.
Κοίτα με!
Μαρτυρώ
τη μελλοντική σιωπή
και το χτυποκάρδι που έσπασε
στα βράχια της προσμονής.
 
Η Μίνα Παπανικολάου εξακολουθεί να επιστρέφει στο χρόνο για κυλήσει το μελάνι, αναταράσσοντας την ακινησία της ψυχής της.
Με λυτρωτική πνοή, θα μεταλλάξει την σιωπή των λυγμών σε λέξεις, από όλα εκείνα που απειλούν να την συντρίψουν!
Γιατί, πως αλήθεια σώζεται κανείς από την προδοσία, ακτινογραφώντας την εποχή του;
Η ποιήτρια θα τη ζήσει, ασκώντας τα καθήκοντά της στην κοινωνική πραγματικότητα που την περιβάλλει.
Συνειδητά, θα επιλέξει «τη σπαθιά του θανάτου», από το να εξαργυρώσει τα όποια προνόμια που δικαίως της αναλογούν.
Η περηφάνια είναι το εισιτήριο της ελεύθερης βούλησης του προσωπικού της γίγνεσθαι.
Κανένας ρεβανσισμός, καμιά διαπραγμάτευση σε παραποιήσεις και διαστρεβλώσεις.
Μόνο λύπη σε καρφωμένα ποιήματα, που ομολογούν την γλυκύτητα εκείνων «που διάλεξαν αυτοβούλως /τη σπαθιά του θανάτου»!
 
Πέρα από το χρόνο... προδοσία
 
Η μελάνη δεν κυλά
από ανίερα
της προδοσίας χέρια.
Πέρα από το χρόνο και την αίσθηση
από τη λύπη και την απόφαση
οι λυγμοί σιωπούν.
Επειδή, κανείς δεν νικήθηκε γλυκύτερα
από εκείνους που διάλεξαν αυτοβούλως
τη σπαθιά του θανάτου!
Διαλεχτοί πάνω από τον πόνο
η περηφάνια ήταν σπαθί
στο σπαθί της προδοσίας!
 
 
Η Μίνα Παπανικολάου είναι μια γυναίκα εργαζόμενη, μια ποιήτρια που βιώνει τα δύσκολα και τα άσχημα των καιρών.
Πάντα προχωρούσε και προχωρά χωρίς φόβο, αλλά με γνώση και πείσμα στοχεύοντας υψηλότερους στόχους, τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά.
Ευαίσθητη και δημιουργική αφήνει μέσα στις λέξεις το αποτύπωμα της αντοχής και ανοχής της ζοφερής πραγματικότητας.
Γιατί η ίδια, «με ορθάνοιχτα χέρια» χτίζει τη ρητορική της ποιητικής της, με σαφήνεια.
Αφουγκράζεται, παρατηρεί κι ύστερα γράφει ποιήματα που στάζουν συγκίνηση!
Με τους σύγχρονους στίχους της, δίνει απάντηση στο διαχρονικό ερώτημα του Friedrich Hölderlin «Κι οι ποιητές τι χρειάζονται σ’ ένα μικρόψυχο καιρό;».
Γιατί, η ποίηση χρειάζεται τη Μίνα Παπανικολάου κι η Μίνα Παπανικολάου χρειάζεται την ποίηση, για να επαναπροσδιορίζει τις πνευματικές μας προσλαμβάνουσες, σε ένα κόσμο που διαρκώς αλλάζει.
Γιατί, καμιά ήττα δεν είναι ικανή να αποτρέψει τη θέληση για ζωή, τη θέληση για έκφραση και δημιουργία.
Με ποιητική ανάσα θα συνεχίσει, μετασχηματίζοντας την όποια αναλγησία του πιο σκοτεινού ονείρου σε φως, αλλά και τα πιο άφατα συναισθήματα σε έναρθρη ηχώ, στα περιθώρια των στίχων.
Τώρα πια, μόνον το αμετάκλητο της απώλειας μπορεί να επαναφέρει το έρεβος στην ψυχής της.
Αυτός είναι κι ο φόβος της: η επώδυνη υπόμνηση του τετελεσμένου.
Έτσι κι αλλιώς, η ζωή προχωρά και μαζί της θα πορευτεί κι η ποιήτρια, «χτίζοντας ζωές μελλοντικών αναμνήσεων».
 
Φόβος
 
Θυμάμαι να γράφω ποιήματα,
για τη ζωή που μου έταξαν
κι έλεγαν πως δεν υπάρχει στ’ αλήθεια.
Μα εγώ την έφτιαξα
με ορθάνοιχτα χέρια
και μάτια φορτισμένων αστραπών.
Είδα,
οίδα
και ξέρω
πως η συντέλεια εισπνέει χαμόγελα
κι εκπνέει παγωμένες ανάσες,
χτίζοντας ζωές μελλοντικών αναμνήσεων
σε θρήνους αγαλμάτων.
Η μόνη συντέλεια που φοβάμαι πια,
είναι η απώλεια.
 

 
 
 

Τετάρτη 3 Μαρτίου 2021

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ-ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ-ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ


 

«Στιγμιότυπα αβύσσου», Μίνα Παπανικολάου,Ποίηση.
 
ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ
 
Καθώς συνδιαλέγεσαι με τις Ερινύες σου, ελπίζοντας να τις καλοπιάσεις, 
ορθώνω τείχη πέτρα-πέτρα,για να φτάσω την Ουτοπία. 
Είναι από εκείνες τις κοφτερές πέτρες του λιθοβολισμού των μικρών λαών. 
 
Κρύβομαι, μην τυχόν με πατήσουν οι σκιές των χειρότερων ονείρων, των αδικημένων ονείρων. 
 
Γιατί δεν ζούμε σαν κανονικοί άνθρωποι; Γιατί δεν είμαστε διάσπαρτα εγώ που καθώς στροβιλίζονται στο χρόνο ανταμώνουν στο εμείς; 
 
Μοιάζουμε να μας έκαψε ένας ήλιος θηριώδης. Καθόλου συμπονετικός. Μας αφυδάτωσε κι ας σταθήκαμε μπροστά του διεκδικώντας το φως.
 
«Πιστεύεις ακόμα στα παραμύθια και είναι επικίνδυνο. Έτσι ορθώνεται η άβυσσος», είπες.
 
 
@ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ -ΜΑΡΤΙΟΣ 2021
ΚΑΤΕΡΙΝΗ