Κυριακή, 14 Ιουνίου 2020

Ο ΕΛΥΤΗΣ ΜΟΥ της ΜΙΝΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ


Ο ΕΛΥΤΗΣ ΜΟΥ: ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
της ΜΙΝΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ  


για το συνέδριο της Αμφικτυονίας Ελληνισμού
Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2019 



«Για κάτι ωραίο-σήμερα
είναι ωραίο το προβαλλόμενο όραμα»
//Οι κλεψύδρες του Άγνωστου//
στον Ανδρέα Εμπειρίκο




Προσπαθώντας να γράψω,  αγωνιώ. 
Ακουμπώ αισθητικά τη γραφή του Οδυσσέα Ελύτη κι απομακρύνομαι από την πραγματικότητα όπως κάθε φορά που μελετώ το έργο του. Οι αισθήσεις μου λοιπόν κατακλύζονται από την μελέτη την και την εμβάθυνση στις  λέξεις και τα νοήματα της ποίησης του μεγάλου ποιητή. Η όρασή μου είναι απλώς βοηθητική για την διεκπεραίωση του έργου μου.
Πώς αλλιώς όταν - το ωραίο, το ώριμο, το αυτάρκες και πλήρες- σε συνεπαίρνει. Αυτή τη φορά όμως προσπάθησα να απεμπλακώ από τον υποκειμενισμό της αγάπης και του θαυμασμού. 
Έπρεπε, ως μελετήτρια  των έργων των σπουδαίων μας αλλά και μικρότερων σε ρώμη γραφής, να διατηρήσω την ψυχραιμία που απαιτούνταν. Διότι η γοητεία μαγεύει   τα μάτια μου.
Ο Οδυσσέας στάθηκε δίπλα μου σαν συνομιλητής και φίλος. Σαν να έλεγε , μην φοβάσαι, άγγιξε, υπάρχω και είμαι οι λέξεις μου. Είμαι.. η μέλισσα και η κλεψύδρα, ο μόχθος των χεριών, το έμπιστο φως, άστρο εχέμυθο, τυχερός, αίμα που τρέχει. 

Γίνε κι εσύ :
« ο χτύπος του νερού μες στις  χρυσοστιγμές» και «ό,τι κοιτάς με τη ματιά να σε θρέφει» 
(Ανοιχτό Γαλάζιο, Ήλιος ο Πρώτος, V.)
Σταμάτησα στο στίχο αυτό. 
Η γραφή του Ελύτη, καταλήγω, ορά. 
Αυτό αποζητά ο ποιητής από τους αναγνώστες του, να κατανοήσουν. Ότι δηλαδή τα ποιήματά του ρέοντας στο χαρτί ουδέποτε είχαν στόχο το Νόμπελ ή την διεθνή αναγνώριση αλλά τα δικά μας μάτια ,τη δική μας ψυχή. Την ταύτιση είχε κατά νου, την εναρμόνιση με τον έσω εαυτό μας, την εσωτερική μας διάσταση, την ουσία μας. 
Διεκδικούσε ευγενικά τον ατέρμονο μεταξύ μας διάλογο μέσα από τα νοήματα των λέξεων. Διότι εάν κοιτάμε τις λέξεις του και συνομιλούμε με τα μάτια του ή δεν βλέπουμε στις λέξεις του τα δάχτυλά του καθώς γράφει και δεν συνδιαλεγόμαστε με τα μάτια του που κοιτούν τα νοήματα καθώς αραδιάζονται δίπλα-δίπλα στο χαρτί, τότε έχει αποτύχει. Δεν θα μας έχει «θρέψει» και θα ισχύει όπως γράφει στο ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ: 

Μόνος κυβέρνησα * τη θέλησή μου
Μόνος αποίκησα * τον εγκαταλειμμένο Μάιο
Μόνος εκκόλπωσα * τις ευωδιές

Ο λεξιπλάστης Ελύτης, ο πανώριος υμνητής της ελληνικής γλώσσας, ο τεχνίτης των ποιημάτων, του γαλάζιου, της ελιάς, της στοργής, της πίκρας, του ωραίου, του ατελούς, του ρίγους, της πειθούς, του θανάτου και της Ανάστασης, δεν κατανοεί πλήρως και σε βάθος την αρτιότητα της γραφής του. Και ποιος ή ποια μεγάλος/η δημιουργός κατανόησε ποτέ; Μηδενικά αλλαζονικός στη Μαρία Νεφέλη εξηγεί όλα τα παραπάνω που ενόησα ( δεν επινόησα) πως:
Αυτό που πείθει
 διατείνομαι
είναι σαν τη χημική ουσία που αλλοιώνει.

Ο Ελύτης, διαπιστώνω, τεχνηέντως έχει προκαλέσει την αμφισβήτηση και τον εξωραϊσμό. Όσοι παραμείνουν όμως θεατές και συνομιλητές του θα κοιτούν μέσα από την ποίησή του αιωνίως όχι μόνο τα ποιήματά του αλλά τα ίδια του τα μάτια και πως αλλάζουν ακαριαία οι κόρες του στην όψη της ορθής αποτύπωσης της έμπνευσης.
Αν τύχει εκείνος με οδύνη έγραψε, με οδύνη να διαβαστεί. Αν με νωχελικότητα και βιασύνη αποτύπωσε πρόχειρα των ερώτων τα θαύματα, βιαστικά να προσπεραστούν οι στίχοι του, καθώς αυτό που επεδίωξε ήταν να θυμηθούμε Έλληνες κι Ελληνίδες:

«Τι πάει να πει αντανάκλαση μεσημεριού
Πως κι από που ακουμπάει το Ωμέγα στο άλφα
Ποιος εντέλει αποσυνδέει το Χρόνο»,

ως φορέας ελληνικής αξιοπρέπειας. 


Και είναι πράγματι η γραφή του, όμοια με εκείνη την αθωότητα και την ελπίδα που επιστρέφουν στα κύτταρα του ανθρώπου από τη γέννηση ενός παιδιού. 
Η μελέτη του έργου του ξαναγεννά και αθωώνει. Ελάχιστες καταστάσεις και γεγονότα μπορούν να το επιτύχουν στη διάρκεια του βίου μας. 
Τελικώς, χάριν του κι ας βρισκόμαστε παρασυρμένοι μέσα στις δίνες της πολυδιάστατης  παγκοσμιοποίησης,  κάποιοι λέμε:

Δεν εγκαταλείψαμε
Δεν σε εγκαταλείψαμε.


Μίνα Παπανικολάου (Κατερίνη)


Κυριακή, 24 Μαΐου 2020

ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΠΗΓΗ -ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ-ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ



 MUSIC: HAVASI // PRELUDE, AGE  OF  HEROES


Πώς ξέρεις τι ήμουν
πριν την Άνοιξη;
Πώς  έφτιαξες τη μορφή μου;
Πού πραγματικά έψαξες  και με  δάχτυλα ματωμένα από αλαζονεία
βρήκες τις ρίζες μου;

Τίποτα
Τίποτα δεν βρήκες
Τίποτα δεν κατάλαβες
Τίποτα δεν κατέκτησες
παρά μόνο μια μορφή κυμάτων
απροσδιόριστη, άοσμη, άχρωμη, ασύνδετη με την πηγή της.

Όσο κι αν ψάχνεις
κι αν παλεύεις
τίποτα δεν θα βρεις.

Γεννήθηκα  μια παράξενη ανοιξιάτικη νύχτα.
Δεν έκλαψα, τους ξάφνιασα καθώς γέλασα νωρίς,
πριν τα πρώτα σύννεφα
πριν καν λουστώ αθωότητα!
Με μύραναν με δάκρυα.
Με έντυσαν στα λευκά φοβούμενοι  πως δεν θα νικήσω όλες τις αντιξοότητες.
Κι όμως έζησα!

Έψαχνες σε νεκρές στιγμές
μισοτελειωμένες σκέψεις
θαμπές εικόνες..
Δεν ήμουν εκεί.

΄Ημουν πάντα κομμάτι της νύχτας
Της μέρας
Του ανέμου
Της θάλασσας
Της Γης μου.

Οι άνθρωποί μου γνωρίζουν πως
ήμουν κυρίως νερό
διαυγές και άκαμπτο.
Ούτε εκείνοι κατάφεραν ποτέ πραγματικά να με αγγίξουν.
Στις ραγισματιές μου , 
 θαυμαστή πηγή έπλυνε το αίμα
ξεθώριασε τα ίχνη ώστε να μη με βρουν ποτέ.

Ποτέ δεν θα με βρεις
ούτε στην φριχτή ιδιόχειρη ραγισματιά σου
από όπου ρέει,  ακέραιη πια,  η ψυχή μου!

25-05-2020

ΚΑΤΕΡΙΝΗ






Τρίτη, 21 Ιανουαρίου 2020

ΠΑΤΡΙΔΑ// ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

 ΠΑΤΡΙΔΑ// ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

"ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ"



Όταν έψαξα να βρω την πατρογονική εστία
δεν είχε μείνει τίποτα.
Ούτε το δέντρο με το ανοιξιάτικο αηδόνι πλέον .
Είχε χαθεί ή είχε πεθάνει
Ούτε εγώ ήμουν εκεί για καιρό.
Έτσι, πατρίδα έγινε η εστία της ψυχής
που κρατούσε την ανάμνηση ζωντανή,
όπως και τα πρωινά ανοιξιάτικα κελαηδήματα ίσως
όσο κι αν οι χειμώνες είχαν εδραιωθεί πια για τα καλά
εκεί που ήταν το δέντρο
το παράθυρο
η αθωότητα.

HOMELAND /ΠΑΤΡΙΔΑ
ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Τετάρτη, 20 Νοεμβρίου 2019

ΕΙΜΑΙ-ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ-ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ




Καθώς
οι άνθρωποι
-αυτά τα ανομολόγητα θηρία-
εξαφάνιζαν με αμείλικτη αγριότητα τις ευαισθησίες
την ενσυναίσθηση
τη θυσία
ταυτόχρονα
ξαφνιάζονταν με την αποστροφή που προκαλούσαν
ζητώντας ακροατήρια
και ιδρυματοποιημένους δούλους
πειραματόζωα Μίλκγραμ.
Νοέμβριος της απόκρουσης
της σθεναρής επιλογής
που σε ορίζει εξαρχής κι ας φεύγεις : ΕΙΜΑΙ



ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
Συλλογή ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΒΥΣΣΟΥ

Τρίτη, 13 Αυγούστου 2019

ΑΝΑΓΛΥΦΑ-ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ



Δεν ξέρω πως
μα το ανάγλυφο των κυμάτων
με κάποιο μυστηριακό τρόπο
έκρυψε την οδύνη.
Απέδειξε ταυτόχρονα
πως η σιωπή
δεν είναι πάντα χρυσός.
Μόνο κάποια αφηρημένα φύκια ένιωσαν το χαμό.
Είχαν ριζώσει στα ρηχά
και
πως να ξεφύγουν;
Μαρτυρούν,
μα λίγοι τα ακούν.
Μπερδεμένα λοιπόν από την φριχτή αδιαφορία
λυγίζουν
και χάνονται.
Τα καλοκαίρια διηγούνται κι εκείνα,
μα ποιος ακούει;

Κι έτσι, οι άνθρωποι πετροβολουν τις θάλασσες
για να πετύχουν τα φύκια θαρρώ.
Τι κρίμα! Θα ήταν οι παντοτινοί μάρτυρες
της μοναδικής τους αλήθειας!

ΙΣΤΙΜΠΕΗ-ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ




Τα νερά των ποταμών
έχουν μνήμη.
Μνήμη σωμάτων
ψιθυρων
και χαμηλών ανέμων.
Τα παλιά ποτάμια ανασαινουν
ακόμα κι όταν κανείς δεν παρίσταται.
Ο δεσπότης πλάτανος
πνεύμονας γερός
θυμάται
και ομολογεί :
Δεν ξεχνώ! 🇬🇷


*ΟΧΥΡΆ ΙΣΤΙΜΠΕΗ *
Ποιητικά οδοιπορικά
@Μίνα Παπανικολάου

Τετάρτη, 24 Ιουλίου 2019

ΒΡΑΒΕΥΣΗ από την ΑΜΦΙΚΤΥΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ-Η΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΟΙΗΣΗΣ





Τέλος εποχής   
                                                                                                  ΜΑΡΤΙΑ

Μιλώντας για το χθες
για το βάρβαρο  τέλος  μιας  εποχής,
σκιρτώ!

Μιλούσα μα δεν ακουγόμουν.
Ήταν όνειρο με τη Μόρα να με βαραίνει αμείλικτα, είπα.
Θυμός, μοιάζει θυμός η ανάγκη μου,
να σηκώσω το βλέμμα
να κοιτάξω στα μάτια την άβυσσο
να φωνάξω  πως θα μείνει μα  για λίγο η φωτιά προσπερνώντας με.

Μόρες, υπάρχουν πολλές
στα μονοπάτια που ορίζουν  των ανθρώπων τα βήματα.
Εκατέρωθεν
λάμπει η άσπιλη δύναμη
της ψυχής που φωνάζει  «βοήθεια»
μα ακούει  της  καρδιάς  της ο χτύπος.
Ποιός της μένει;
Της επιβίωσης ο βόμβος κι η βεβαιότητα
πως στις  κορφές  των βουνών πρωτοαχνοφένεται η Άνοιξη.


ΚΑΤΕΡΙΝΗ 2019



Πέμπτη, 13 Ιουνίου 2019

Πόσο σ΄αγάπησα!~Μίνα Παπανικολάου




Πόσο σ αγάπησα Ποίηση!

Γράφουμε
Συνεχίζουμε νύχτες ατέρμονες το σκοπό μας,
Να ακουμπά η μελάνη στο χαρτί
Λες κι αν σταματήσουμε
Θα κοπεί το νήμα της ζωής μας.

Μιλάμε
Ατέλειωτες ώρες  για τη λάμψη του ήλιου
Φοβούμενοι πως εκείνος  αυτό κυρίως περιμένει  την  αυγή,

Συλλαβίζουμε  άηχα
Για τη θέρμη της αγκαλιάς των αγαπημένων μας
Ακουμπώντας  κάπως  τις παρυφές  της ευτυχίας μας.

Τελειώνει ο χρόνος
Μα είναι το μόνο που δεν μας φοβίζει
Υμνήσαμε σχεδόν εμμονικά
Τις απέραντες εκτάσεις του νου
Την  ολάνθιστη  διαύγεια της  ελληνικότητας  του λόγου μας
Την ασίγαστη φλόγα της  άσπιλης ομορφιάς της πατρίδας
Και  μείναμε ικανοποιημένοι  όταν  έφτασε  η  εβδόμη.

Αυτό ποίησα: την γεμάτη εβδόμη  μου
Πόσο σ αγάπησα Ποίηση!

................................................
Μίνα Παπανικολάου 
Κατερίνη  13/6/2019

copyright